Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων στην Γερμανία

Ένας από τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων και υπηρεσιών μεταξύ των κρατών-μελών της. Αυτό προϋποθέτει την αμοιβαία αναγνώριση των διπλωμάτων, πιστοποιητικών και άλλων επαγγελματικών προσόντων, ώστε οι πολίτες να μπορούν να ασκούν το επάγγελμά τους ελεύθερα.

Το πώς διεξάγεται η αναγνώριση επαγγελματικών τίτλων στη Γερμανία και αν είναι απαραίτητη, εξαρτάται από το επάγγελμα. Στη Γερμανία τα επαγγέλματα χωρίζονται σε νομοθετικά ρυθμιζόμενα και σε μη νομοθετικά ρυθμιζόμενα, ως προς την διαδικασία αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων.

Νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα

Νομοθετικά ρυθμιζόμενα είναι τα επαγγέλματα, των οποίων η άσκηση εξαρτάται με βάση νομοθετικές ή διοικητικές διατάξεις από την κατοχή καθορισμένων επαγγελματικών προσόντων.

Για την άσκηση ενός νομοθετικά ρυθμιζόμενου επαγγέλματος είναι απαραίτητη η αναγνώριση από την αρμόδια υπηρεσία αναγνώρισης του κρατιδίου στο οποίο διαμένετε. Αυτό συμβαίνει, γιατί υπάρχουν διαφορές σε ανάμεσα στα ομοσπονδιακά κρατίδια, ως προς τα νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα.

 Στη Γερμανία υπάρχουν περίπου 60 νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα. Τέτοια είναι π.χ.

·         Ιατρικά επαγγέλματα με πανεπιστημιακό τίτλο

·         Επαγγέλματα στον τομέα της υγείας ή παραϊατρικά επαγγέλματα

·         Δάσκαλοι/καθηγητές

·         Κοινωνικοί λειτουργοί

·         Παιδαγωγοί

·         Μηχανικοί

·         Διερμηνείς/μεταφραστές

·         Νομικοί

·         Λογιστές

·         Αρχιτέκτονες

·         Τεχνικοί τροφίμων

·         Ναυτιλιακά επαγγέλματα

Για να διαπιστώσετε εάν το επάγγελμά σας ανήκει στα νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το σχετικό κατάλογο του BERUFENET, σύνδεσμος: Reglementierte Berufe.

Εάν το πτυχίο σας αντιστοιχεί σε κάποιο από τα ακόλουθα επτά επαγγέλματα (γιατροί, οδοντίατροι, κτηνίατροι, φαρμακοποιοί, νοσηλευτές, μαίες, αρχιτέκτονες) η αναγνώριση γίνεται αυτομάτως, διότι η σχετική εκπαίδευση θεωρείται ισότιμη σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Για όλα τα υπόλοιπα νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα προβλέπεται εξατομικευμένη εξέταση της ισοτιμίας των επαγγελματικών προσόντων από την αρμόδια υπηρεσία αναγνώρισης. Για τη διεξαγωγή της επονομαζόμενης «Gleichwertigkeitsprüfung», κατατίθεται μια αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία που διαφέρει ανάλογα με το επάγγελμα. Έτσι λοιπόν, στη Γερμανία γίνεται π.χ. μια διάκριση μεταξύ των απολυτηρίων εκπαίδευσης ή των τίτλων μετεκπαίδευσης που υπάγονται στον τομέα αρμοδιότητας του βιομηχανικού και εμπορικού επιμελητηρίου και των επαγγελματικών απολυτηρίων, που π.χ. υπάγονται στην αρμοδιότητα των γεωργικών, βιοτεχνικών, ιατρικών , οδοντιατρικών ή δικηγορικών συλλόγων (βλέπε «Portal zum Anerkennungsgesetz des Bundes» [Ιστότοπος για την ομοσπονδιακή νομοθεσία αναγνώρισης].

Μια διαδικασία για την εξέταση της ισοτιμίας διαρκεί κατά κανόνα τουλάχιστον 3 μήνες και κοστίζει ανάλογα με τις απαιτούμενες πράξεις μεταξύ 100 και 600 ευρώ.

Εφόσον διαπιστωθεί συμφωνία, τόσο ως προς το περιεχόμενο όσο και ως προς τη διάρκεια της εκπαίδευσης, η αναγνώριση θα είναι πλήρης. Εάν διαπιστωθούν διαφορές, η αναγνώριση θα είναι μερική. Ελλείψεις μπορούν να αντισταθμιστούν με εξετάσεις καταλληλότητας ή σεμινάρια προσαρμογής. Η επιτυχία στις εξετάσεις ή η επίσκεψη των εν λόγω σεμιναρίων μπορεί να οδηγήσει στην πλήρη αναγνώριση. Υπόψη λαμβάνεται επίσης και η επαγγελματική πείρα στο συγκεκριμένο επάγγελμα.

Μη νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα

Το μεγαλύτερο μέρος των επαγγελμάτων στη Γερμανία δεν είναι νομοθετικά κατοχυρωμένο. Αυτό αφορά τα περισσότερα ακαδημαϊκά επαγγέλματα και τα επαγγέλματα επαγγελματικής εκπαίδευσης. Εδώ δεν είναι οπωσδήποτε απαραίτητη μια αναγνώριση, ώστε να επιτρέπεται η άσκηση του επαγγέλματος στη Γερμανία. Στην περίπτωση αυτή η αίτησή σας στην γερμανική αγορά εργασίας μπορεί να γίνει απευθείας με τα ελληνικά πιστοποιητικά των προσόντων σας. 

Εάν το επάγγελμά σας δεν είναι νομοθετικά ρυθμιζόμενο στη Γερμανία, αλλά είστε κάτοχος πτυχίου ή διπλώματος ενός ελληνικού Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (π.χ. Κοινωνιολόγος, οικονομολόγος, κλπ.) έχετε τη δυνατότητα να ζητήσετε από την Υπηρεσία Εκπαίδευσης της Αλλοδαπής (ZAB) μια Αξιολόγηση των ακαδημαϊκών σας τίτλων. Η Αξιολόγηση αυτή κατονομάζει τον γερμανικό τίτλο σπουδών με τον οποίο μπορεί να συγκριθεί το πτυχίο ή το δίπλωμά σας, αναφέρει τις δυνατότητες συνέχισης σπουδών και τέλος περιγράφει το επαγγελματικό σας προφίλ. Ενδεχομένως να σας βοηθήσει στην αναζήτηση εργασίας, δεν συνιστά όμως  επίσημη αναγνώριση. Πληροφορίες για τη σχετική αίτηση (έγγραφα, κόστος, χρόνος αναμονής) καθώς και δείγματα της Αξιολόγησης μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα της Kultusministerkonferenz: https://www.kmk.org/zab/zeugnisbewertungen-fuer-auslaendische-hochschulqualifikationen.html

Διαδικαστικά

Εάν λοιπόν επιθυμείτε να ασκήσετε στη Γερμανία το επάγγελμά σας πρέπει να ακολουθήσετε τα εξής βήματα:

1. Αναζητείτε σε ποιο γερμανικό επάγγελμα αντιστοιχεί το επάγγελμά σας.

2. Διευκρινίζετε εάν ο τίτλος των σπουδών ή της επαγγελματικής σας κατάρτισης οδηγεί σε ένα επάγγελμα που στη Γερμανία είναι νομοθετικά ρυθμιζόμενο ή όχι.

α. Εφόσον το επάγγελμά σας ανήκει στα νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα, αναζητείτε την αρμόδια υπηρεσία αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων με βάση τον τόπο της τωρινής ή της μελλοντικής σας διαμονής.

β. Εφόσον το επάγγελμά σας δεν είναι νομοθετικά ρυθμιζόμενο μπορείτε απευθείας να αναζητήσετε εργασία ή να γίνεται ελεύθερος επαγγελματίας.

 

1. Για την ανεύρεση της γερμανικής ονομασίας του επαγγέλματος που αντιστοιχεί στο δικό σας μπορείτε να συμβουλευτείτε τον ιστότοπο BERUFENET του Ομοσπονδιακού Οργανισμού Εργασίας (Βundesagentur für Arbeit):

https://berufenet.arbeitsagentur.de/berufe/leichteSprache.do

 α. Για να βρείτε την αρμόδια υπηρεσία αναγνώρισης στο κρατίδιό σας μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το ANERKENNUNGSFINDER στην ακόλουθη ιστοσελίδα: https://www.anerkennung-in-deutschland.de, αφού δηλώσετε το επάγγελμά σας και το κρατίδιο στο οποίο διαμένετε. Aπευθυνθείτε στην υπηρεσία αυτή, η οποία θα σας ενημερώσει για τη διαδικασία της αναγνώρισης. 

Βάση δεδομένων μεταφραστών για την επίσημη μετάφραση των αλλοδαπών τίτλων

Κατά κανόνα οι μεταφράσεις των τίτλων για όλες τις διαδικασίες αναγνώρισης θα πρέπει να έχουν γίνει από έναν επίσημα αναγνωρισμένο μεταφραστή. Υπό την ακόλουθη διεύθυνση θα βρείτε τη βάση δεδομένων των επίσημα αναγνωρισμένων μεταφραστών από τις δικαστικές αρχές των κρατιδίων: https://www.justiz-dolmetscher.de/suche.jsp

Άσκηση ελεύθερης επαγγελματικής δραστηριότητας για τεχνικά επαγγέλματα

Τα τεχνικά επαγγέλματα χωρίζονται σε επαγγέλματα που υπάγονται σε αδειοδότηση και σε τεχνικά επαγγέλματα που δεν υπάγονται σε αδειοδότηση. Όποιος θέλει να ασκήσει ελεύθερη δραστηριότητα σε ένα από τα τεχνικά επαγγέλματα, που υπάγονται σε αδειοδότηση σύμφωνα με τον βιοτεχνικό κώδικα (HwO), θα πρέπει να πληρεί ορισμένες προϋποθέσεις, ώστε να είναι εφικτή η καταχώρησή του στο μητρώο βιοτεχνών, το επονομαζόμενο «Handwerksrolle».  Συνήθως αποτελεί προϋπόθεση το πιστοποιητικό αρχιτεχνίτη, «Meisterbrief», ή αντίστοιχοι τίτλοι που αποκτήθηκαν στο εξωτερικό. Όλα τα τεχνικά επαγγέλματα που υπάγονται σε αδειοδότηση αναγράφονται στην ακόλουθη διεύθυνση: https://www.hwk-duesseldorf.de/31,0,203.html

Υπάρχουν όμως και επαγγέλματα, στα οποία μπορεί να ασκηθεί ελεύθερη δραστηριότητα χωρίς το πιστοποιητικό αρχιτεχνίτη ή χωρίς ειδικές προϋποθέσεις.  Στο παράρτημα Β1 του βιοτεχνικού κώδικα θα βρείτε έναν κατάλογο των επαγγελμάτων που δεν υπάγονται σε αδειοδότηση: https://www.hwk-duesseldorf.de/31,0,1177.html

 

Δυνατότητες οικονομικής ενίσχυσης για τα έξοδα της διαδικασίας αναγνώρισης

Δυνατότητες οικονομικής ενίσχυσης για άτομα που λαμβάνουν βοήθημα σύμφωνα με τον κώδικα κοινωνικών ασφαλίσεων SGB II

Τα έξοδα της διαδικασίας αναγνώρισης π.χ. για μεταφράσεις και επικυρώσεις των απαραίτητων δικαιολογητικών και για ενδεχόμενες αναγκαίες μετεκπαιδεύσεις αναλαμβάνονται κατά κανόνα από τον αιτούντα/την αιτούσα.  Εντούτοις υπάρχουν δυνατότητες οικονομικής ενίσχυσης μέσω του ταμείου διαμεσολάβησης του κώδικα κοινωνικών ασφαλίσεων:

Ταμείο διαμεσολάβησης - «Vermittlungsbudget»

Τα έξοδα για την αναγνώριση αλλοδαπών απολυτηρίων ή τίτλων μπορούν να αναληφθούν στο πλαίσιο του ταμείου διαμεσολάβησης σύμφωνα με το άρθρο 44 του κώδικα κοινωνικών ασφαλίσεων - SGB III (σε συνδυασμό με το άρθρο 16 παρ. 1 του SGB II), εφόσον αυτό είναι απαραίτητο για την ενσωμάτωση στη γενικότερη αγορά εργασίας.  Η οικονομική ενίσχυση περιλαμβάνει την ανάληψη των συνήθων και σε αποδεκτό ύψος εξόδων, π.χ. για δαπάνες που προκύπτουν από την υποβολή των δικαιολογητικών. Οι μεταφράσεις, οι επικυρώσεις και τα έξοδα για την κατάρτιση γνωμοδοτήσεων από τους αρμόδιους συλλόγους εμπίπτουν επίσης στα έξοδα που χρηματοδοτούνται.

Παροχή συμβουλών

Το δίκτυο «IQ Netzwerk NRW» διαθέτει μια γραμμή εξυπηρέτησης για την επαγγελματική αναγνώριση. Τα άτομα που επιθυμούν την αναγνώριση και διαμένουν εντός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας μπορούν να λάβουν επεξηγήσεις μέσω τηλεφώνου για τη δική τους προσωπική περίπτωση και να λάβουν πληροφορίες για την περαιτέρω διαδικασία παροχής πρώτων πληροφοριών για την αναγνώριση. Η υπηρεσία αυτή παρέχει συμβουλές στη γερμανική γλώσσα.   Tηλ.: 0201/3101 100